Argumenten voor basisinkomen vanuit de optiek van maatschappijvisie en ideologie

Facebooktwitterlinkedinmail

Naast een eerder overzicht van bezwaren tegen basisinkomen volgt nu een begin van het opsommen van argumenten vóór basisinkomen.
Hieronder komen argumenten aan de orde onder het thema Maatschappijvisie en ideologie.

Naast een uitgebreide verzameling van bezwaren tegen basisinkomen (en de weerlegging daarvan) maak ik nu ook een begin met het opsommen van argumenten vóór basisinkomen.

Opgemerkt zij dat sommige argumenten stoelen op feiten, andere zijn gebaseerd op overtuigingen waarvan niet vaststaat dat iedereen deze zonder nader onderzoek accepteert.

In deze bijdrage komen argumenten aan de orde onder het thema Maatschappijvisie en ideologie

1.
Voor basisinkomen is plaats in bijna alle politieke ideologieën. Bijvoorbeeld voor liberalen betekent het een einde aan de gedetailleerde staatsbemoeienis met – en controle op de mensen aan de onderkant van de samenleving, socialisten en communisten zien dat de zwaksten gesteund worden, religieuze overtuigingen doen hiermee recht aan de onderlinge solidariteit en pragmatici zien dat bureaucratie en knellende regelgeving kan verdwijnen.
Basisinkomen kan overbruggend kan werken tussen de diverse politieke stromingen.

2.
Uitvoeren van waardevol onbetaald werk (vrijwilligerswerk, kinderen opvoeden, mantelzorg, etc.) is mogelijk bij een basisinkomen.
‘Open source’-werk dat iedereen ten goede komt en (juist daarom) moeilijk te betalen is, wordt hiermee veel gemakkelijker.
Met basisinkomen kan voor tot nu toe onbetaald werk een beetje betaald gaan worden. Je hebt immers niet meer te maken met het minimumloon (dat afgeschaft kan worden), of met een aftrekpost op de uitkering. Dat kan dan leiden tot een toename van betaalde arbeid

3.
Basisinkomen vergroot de mogelijkheid om eigen ideeën en passies te ontwikkelen die meer voorbereiding/tijd kosten en risicovol zijn (geen garantie van slagen hebben).
Door de zekerheid van een basisinkomen kun je gemakkelijker iets uitproberen met minder risico’s dan nu in het huidige stelsel.
Het volgen van passies kan voorts leiden tot meer innovaties en tot een hogere productiviteit.

4.
Basisinkomen geeft mensen de ruimte beter na te denken welke activiteiten ze willen ondernemen, doordat ze enige economische onafhankelijkheid hebben. Dit betekent meer motivatie voor en creativiteit in het werk (betaald of niet)  doordat dit beter aansluit op de intrinsieke motivatie, maar ook productiviteitsverbetering en vermindering nutteloze arbeid.

5.
Basisinkomen geeft alle mensen meer mogelijkheden tot sociale participatie en vermindert daarmee de eenzaamheid.
Bij een individueel basisinkomen wordt samenwonen gestimuleerd (of in elk geval niet langer afgestraft), waarmee eenzaamheid ook zal verminderen.

6.
De nog steeds bestaande verschillen tussen mannen en vrouwen op de arbeidsmarkt kunnen makkelijker worden overbrugd als er een basisinkomen is. Mannen kunnen er makkelijker voor kiezen om meer tijd te besteden aan hun gezin en daarmee hun partners meer ruimte geven op de arbeidsmarkt. Aan de andere kant kunnen ook vrouwen makkelijker kiezen om zeker in de eerste levensjaren van hun kinderen korter te gaan werken.
Aangezien de toegankelijkheid van de arbeidsmarkt over de hele linie wordt verbeterd, hoeven zij niet bang te zijn dat ze na verloop van tijd over een nogal hoge drempel moeten stappen om weer aan betaald werk te gaan.
Het wordt makkelijker om elkaar af te wisselen; loopbaanonderbrekingen worden makkelijker.

7.
Basisinkomen kan positief bijdragen aan problemen rond inkomensverdeling. Ten eerste vanwege hogere vaste inkomsten voor de laagstbetaalden. Ten tweede doordat de inkomsten voor mensen die onaangenaam werk uitvoeren meer betaald zullen krijgen aangezien er geen mensen zullen zijn die het werk voor een laag loon willen uitvoeren. Ten derde mogelijk ook, doordat mensen met de hoogste inkomens (met name ook inkomen uit vermogen) voor een deel gaan meebetalen aan het basisinkomen.
Mensen krijgen meer kansen om verbetering van hun inkomen te bewerkstelligen dan met het huidige systeem.

8.
Basisinkomen geeft meer mogelijkheden voor iedereen om na te denken over en actief bezig te zijn met kwesties als duurzaamheid en milieu.
Duurzaamheid wordt ook bevorderd door minder nutteloze productie. Verder zou het milieu-innovaties kunnen bevorderen.

9.
Bij invoering in heel Europa geeft basisinkomen de mogelijkheid tot  het meer creëren van saamhorigheid binnen Europa.

10.
Wereldwijde invoering van basisinkomen geeft de mogelijkheid armoede overal ter wereld te verkleinen en bestaanszekerheid te vergroten. Dit verkleint de noodzaak van economisch gedreven migratiestromen.
Wereldwijd basisinkomen werkt waarschijnlijk veel beter dan de huidige vormen van ontwikkelingshulp.

Eerder verscheen een overzicht met argumenten vanuit de optiek van Waarden en Mensbeeld.
Dit overzicht wordt de komende periode aangevuld met argumenten vanuit de optiek van Economie, Arbeidsmarkt, Overheid en bureaucratie, Geografie en Welzijn en gezondheid

Alle overzichten kun je hier vinden: https://basisinkomen.nl/argumenten-voor-basisinkomen-een-overzicht/

Reyer Brons, 13 juni 2018
laatst bijgewerkt op 24-8-2019

Facebooktwitterlinkedinmail