Brede steun voor genereus basisinkomen, maar onder voorwaarden

Onder Nederlandse kiezers is een redelijk brede steun voor een basisinkomen. Dat schrijven onderzoekers op de site van University Tilburg.

Onder Nederlandse kiezers is een redelijk brede steun voor een basisinkomen.  Dat blijkt uit nieuw onderzoek door sociologen van Tilburg University die er op haar website over bericht. Volgens de  respondenten moeten daar  wel voorwaarden aan verbonden zijn.

Zo zijn meeste voorstanders voor een ‘participatie-inkomen’, dat voor iedereen beschikbaar is, onder de voorwaarde dat een maatschappelijke taak wordt uitgevoerd. Zoals vrijwilligerswerk, mantelzorg of een opleiding. Dit participatie-inkomen moet dan hoger zijn dan het huidige bestaansminimum. Deze wensen staan haaks op de huidige politieke voorstellen voor een onvoorwaardelijk, maar in beginsel laag basisinkomen.

Steun Basisinkomen
Uit het Tilburgse onderzoek blijkt dat de steun onder de kiezers breder is en ook uit onverwachte hoek komt: hoogopgeleiden zijn net wat meer voor een basisinkomen dan laagopgeleiden. Tegelijk blijkt de steun niet hoger onder mensen van wie je dat intuïtief zou verwachten: zoals maatschappelijk kwetsbare groepen en critici van de huidige sociale zekerheid. Toch hebben verschillende politieke partijen zoals GroenLinks, D66, PvdA en PvdD hebben al een eigen variant van het basisinkomen voorgesteld of ze staan open voor experimenten met een dergelijk inkomen.

Participatie-inkomen
Naast de gebruikelijke politiek-ideologische verschillen zijn linkse kiezers over het algemeen meer voor een basisinkomen dan hun rechtse tegenhangers. Ook vonden de onderzoekers, aldus het bericht op de website, interessante raakvlakken tussen de verschillende partij-electoraten. De belangrijkste uitkomst was dat de meeste kiezers, onafhankelijk van politieke kleur, een participatie-inkomen verkiezen boven een volledig onvoorwaardelijk basisinkomen en sterk tegen een basisinkomen zijn dat lager is dan het huidige bestaansminimum.

Slaagkans
Volgens mede-onderzoeker Tijs Laenen heeft het basisinkomen politiek gezien misschien meer slaagkans dan algemeen verwacht. Het wordt namelijk gesteund door groepen die een belangrijke invloed hebben op beleid, zoals hoogopgeleide kiezers. Nederlanders zijn daarbij vrij genereus, maar ook conditioneel in hun solidariteit. Hij zegt dat het een zoektocht wordt naar een type basisinkomen dat een brede politieke coalitie op de been kan krijgen. Want de voorkeur voor een vrij genereuze maar voorwaardelijke variant, staat haaks op de meeste politieke voorstellen die vooral vanuit progressief linkse hoek komen en een onvoorwaardelijk en (om te beginnen!) redelijk laag basisinkomen voor ogen hebben.”

Bron: Brede steun voor genereus basisinkomen, maar onder voorwaarden | Tilburg University.

Het onderliggende rapport Wie steunt welk type basisinkomen? –
Een analyse op basis van de ‘Basisinkomen in Nederland’ survey  is te downloaden als PDF (26 blz.).