Een aanvullend inkomen voor iedereen, actualisatie van het wereldinkomen naar het idee van Pieter Kooistra

Het plan uit 1983 van Pieter Kooistra voor een wereldbasisinkomen (UNO inkomen) is inmiddels geactualiseerd en gepubliceerd als Plan for a Supplementary Income for All. Een belangrijke drijfveer is de verwezenlijking van de Duurzame Ontwikkelingsdoelen.

Het al ongeveer veertig jaar oude idee van kunstenaar en maatschappelijk vernieuwer Pieter Kooistra voor een UNO-inkomen ofwel een wereldbasisinkomen heeft een update gekregen. Dat is wel nuttig, want de afgelopen decennia jaar is er natuurlijk heel wat veranderd in de wereld. Ik noem maar de val van de muur in Berlijn, de opmars van internet en vaststellen van de Duurzame Ontwikkelingsdoelen voor 2030 (SDG’s) door de VN in 2015.
Lisinka Ulatowska heeft het initiatief genomen het idee te actualiseren. Dat leidde tot het Plan for a Supplementary Income for All. Het is een project geworden van  het Commons Cluster van de UN NGO Major Group.
Dit SIFAplan© staat op een eigen website, waar het ook als document beschikbaar is.
Marleen Brutyn verzorgde een Nederlandse vertaling met als titel  Een aanvullend inkomen voor iedereen en ondertitel Verwezenlijking van de Duurzame Ontwikkelingsdoelen.
Je vindt op de SIFA-website ook een FAQ-pagina met een antwoord op veel vragen rond het idee.

De hoofdlijnen van het SIFAplan

Heel kort samengevat is het idee dat iedere wereldburger een aanvullend inkomen krijgt in virtueel geld met om te beginnen een waarde van jaarlijks circa $ 500 (kan later oplopen).
Als elke man, vrouw en kind in de ontwikkelingslanden elk jaar dit zou krijgen, uitsluitend om aan zijn of haar gezonde ontwikkeling te besteden, zouden armoede en vervuiling verdwijnen.
In rijkere gebieden, waar dit bedrag geen groot percentage van iemands totale uitgaven uitmaakt, zou de belangstelling verlegd worden van materiële goederen en diensten die het milieu vervuilen en uitputten, naar immateriële goederen en diensten.

De SIFA digitale munt is een puntwisselsysteem en kan alleen worden gebruikt voor het bestellen van goederen en diensten die door de deelnemers zijn geselecteerd en via het SIFA administratief agentschap ter beschikking worden gesteld. De SIFA digitale munt zou alleen worden gebruikt in elektronische transacties, uitsluitend voor duurzame ontwikkelingsdoeleinden.

Om te bepalen welke goederen en diensten in het Plan zijn opgenomen, wordt elke gemeenschap verdeeld in groepen van ongeveer 25 personen die deze beslissingen moeten nemen. Elk van deze kleine groepen stuurt twee leden met het resultaat van hun besluitvorming naar het volgende besluitvormingsniveau, bijvoorbeeld voor de plaatselijke regio’s.
Hier komt men bijeen in groepen van ongeveer 20 personen. Ook hier wordt om instemming gevraagd. En dan gaan er twee van elke groep naar het volgende niveau, zeg het landniveau, en zo gaat het proces verder.

Deze tekening illustreert de sociocratische besluitvormingsmethode, waarbij de groepen op elk niveau een vertegenwoordiger sturen naar het volgende hogere niveau, van waaruit zij begeleiding krijgen.

De organisatie van het geheel vindt plaats onder verantwoordelijkheid van de Verenigde Naties.
Als het Plan slechts gedeeltelijk zou worden uitgevoerd, zal de groeiende kloof tussen rijk en arm steeds groter worden. Een wereldwijde uitvoering van het plan is nodig en de VN is daarvoor als de meest universele wereldwijde organisatie die we hebben. In hun uitgebreide speciale agentschappen hebben zij ook al alle nodige experts en expertise in huis.

Slotoverweging

In een bespreking van 2017 van het idee van Pieter Kooistra , maakte ik onder het kopje Hoe kunnen we hier vandaag naar kijken een aantal kanttekeningen.
Deze zijn deels ondervangen door de actualisatie en voor een ander deel gerelativeerd op de SIFA-website via de FAQ-pagina.
Het is een mooi idee en je mag hopen dat het lukt er wereldwijd veel belangstelling voor te krijgen,  ook al voldoet het niet aan de meest gangbare definities van basisinkomen (het is geen basis maar een aanvulling, het is niet vrij besteedbaar en het is niet hoog genoeg om van te leven.).
Het idee heeft helaas  wel op een paar punten de wind tegen. Zoals altijd al het geval is geweest, hebben veel mensen wantrouwen in internationale organisaties zoals de VN. Relatief nieuw is het wantrouwen over mogelijk misbruik van digitale munten en ook de intenties van de Duurzame ontwikkelingsdoeleinden worden door sommigen in twijfel getrokken.

Reyer Brons, december 2022

Pieter Kooistra bedacht ruim veertig jaar geleden het UNO-inkomen ofwel het wereldbasisinkomen. Hij schreef hierover twee boeken: Voor, als basisinkomen voor alle mensen (1983), en in 1993 over sociocratie en basisinkomen Het ideale eigenbelang – Een UNO-Marshallplan voor alle mensen.
Zie ook een documentaire  uit 1997:  Het ideale eigenbelang.
Zie voor meer informatie over Pieter Kooistra dit 
bericht uit 2011 op de website van de Vereniging Basisinkomen en de website van het Veerhuis te Varik, waar zijn kunst en zijn gedachtegoed in ere gehouden wordt. Zie ook een boekbespreking uit 1993.
In 2017 verscheen het artikel 
Wereldbasisinkomen (UNO-inkomen), een 25 jaar oud idee. en in 2020 via de NPO en de Omrop Fryslân  de film Denk het onmogelijke.