Guy Standing over het basisinkomen

Facebooktwitterlinkedinmail

In de 21ste eeuw moet het basisinkomen aan de orde komen omwille van sociale rechtvaardigheid, meer vrijheid en basiszekerheid voor iedereen.

Op 12 januari sprak Guy Standing 16 minuten op TV bij Brainwash Talk Human.
Kijk op: https://tvblik.nl/brainwash/guy-standing-grote-onzekerheden.
Die 16 min video is ook te zien op  https://www.npostart.nl/brainwash-talks/12-01-2020/VPWON_1312920.

Rob van Roon zorgde voor een uitgeschreven vertaling in het Nederlands en aan het eind een nawoord:

We zitten in een periode van een wereldwijde transformatie en we zitten op een kritiek punt. De route naar een goede samenleving wereldwijd is geblokkeerd door 8 reuzen en die 8 reuzen moeten weg om die goede samenleving te bereiken.

Ongelijkheid

Het inkomen van de mensen aan de onderkant schommelt en daalt en mensen met vermogen, kapitaal of intellectueel eigendom, gaan er met het grootste deel van het maatschappelijk inkomen vandoor. Het precariaat grijpt vaak naast een uitkering en zijn geen gewone burgers meer. We moeten die ongelijkheid bestrijden. Een basisinkomen kan die ongelijkheid verminderen.

Je voert een basisinkomen in om ethische redenen:

  • Ons huidige inkomens zijn voor een groot deel te danken aan de inspanningen van vorige generaties en voor een veel kleiner deel aan die van jezelf.
  • Onze regeringen staan toe dat openbare rijkdom een privé erfgoed wordt waardoor een paar mensen krijgen waarvoor ze niks gedaan hebben. Een beter een systeem is waar iedereen een deel krijgt van de eerder vergaarde rijkdom.
  • En ook: mensen hebben verschillende talenten en je kan daarom een basisinkomen ook zien als een manier om die mensen te compenseren die geen talent hebben geld te verdienen.

Maar je kan het ook zien als ecologische rechtvaardigheid: het zijn de rijken die het meest vervuilen en de armen die het meest onder lijden onder vervuiling en klimaatverandering. Het gaat dus om verschillende vormen van rechtvaardigheid.

Chronische onzekerheid

Miljoenen lijden aan chronische onzekerheid en een gebrek aan veerkracht om aan die onzekerheid het hoofd te bieden, want er is bewezen dat je geestelijke vermogens afnemen ten gevolgen van langdurige onzekerheid. Het is daarom weerzinwekkend dat politici zeggen dat je pas recht hebt op een bescheiden uitkering als je aan allerlei eisen voldoet en het is juist voor die groep moeilijk om rationele plannen te maken voor de langere termijn.

Chronische schulden

Miljoenen mensen hebben chronische schulden en er hoeft maar dát te gebeuren om werkloos of dakloos te worden. Schuld zit ingebakken in ons systeem en banken hebben er belang bij: ze verdienen aan onze schulden.

Stress

Stress verwacht je misschien niet in een gezonde samenleving, maar is wijdverspreid. Miljoenen mensen lijden aan stress. Die stress is niet alleen ziekmakend voor die mensen, maar ook economisch zeer nadelig.
Een basisinkomen zal geen einde maken aan alle stress, maar het zal zeker verminderen.

Precaire positie

Precair is niet hetzelfde als onzekerheid of een laag inkomen. Het gaat erom dat je altijd om gunsten moet vragen, dat je altijd afhankelijk bent van anderen en je je eigen toekomst zelf niet meer in de hand hebt. De precaire positie berooft je van je vrijheid. En je wilt juist zelf beslissingen nemen in plaats van dat ze opgedrongen worden en je wilt ook ‘nee’ kunnen zeggen tegen vormen van onderdrukking en uitbuiting.

Robots

Door robots raken we ons werk kwijt. Dat klinkt misschien leuk, maar dat is het zeker niet. We worden nu overgehaald om werk te doen wat geen echte arbeid is, buiten onze werktijden en buiten de werkplek. In plaats van werk wat we graag doen zoals zorgtaken en gemeenschapswerk, maar wat niet meetelt in ons sociale zekerheidstelsel.
Waarom telt alleen arbeid en niet al dat vrijwilligerswerk, zorgtaken etc?
Robots gaan de ongelijkheid vergroten want de verdiensten gaan naar de eigenaren. Daardoor wordt ook de onzekerheid weer groter.

Uitroeiing

Door deze zevende reus zullen meer mensen in een basisinkomen gaan geloven. De ecologische crisis veroorzaakt vervuiling, opwarming en uitsterven van soorten.
We hebben veel hogere prijs nodig voor CO2 en meer belastingen op vervuiling om die mensen te bestraffen die vervuiling en opwarming veroorzaken.  Maar belastingverhoging alleen zal de ongelijkheid vergroten. Met een ‘vlakke’ belasting betalen de lagere inkomens in verhouding meer dan de hogere inkomens.
Toen Macron de belasting op brandstoffen vergrootte, vergrootte hij de ongelijkheid en vergat dat hij de inkomsten hiervan zou moeten uitkeren in de vorm van een basisinkomen. Dan pas wordt het haalbaar en populair.
We kunnen de dreiging van uitroeiing niet negeren. We zijn het aan onszelf en aan onze kinderen verplicht in actie te komen.

Neofascistisch populisme

Deze achtste reus komt voort uit de eerste zeven.
Neofascistische en autoritaire tendensen worden steeds sterker. Rechtse populisten spelen in op de onzekerheid. Ze spelen in op het feit dat mensen zelf worden bedreigd in hún verzorgingsstaat.
Een opiniepeiling die afgelopen week in Engeland gehouden werd, wees uit dat 81% van de mensen die voor de Brexit stemde vinden dat geweld gerechtvaardigd is om hun doel te bereiken. We glijden af als geweld normaal gevonden gaat worden en beschaafde omgangsvormen verdwijnen.
Maar we kunnen mensen opbeuren. Maar dan moeten we politici onder druk zetten om een andere toekomst te bedenken. Een toekomst met meer zekerheid en de rijkdom zo wordt herverdeeld dat iedereen mee kan profiteren.

Dank voor uw aandacht……. 

Naschrift

Een interessant en inspirerend betoog van Guy Standing, vind ik.  De argumenten voor een basisinkomen kennen we allemaal wel min of meer, maar hij formuleert ze scherp, compact en principieel.
Wat ik leer uit zijn betoog is ook dat je misschien niet het idee basisinkomen centraal moet stellen, maar juist de belangrijke problemen die mensen ervaren: hoe zien die problemen eruit, waar komen ze vandaan, wat zijn de gevolgen?
En pas dan, als dat herkend wordt, komt de mogelijkheid van een basisinkomen in het gesprek. Als een denkrichting, als een onderdeel van de oplossing wellicht.
Het gesprek moet gaan over de reuzen: over onzekerheid, arbeid, armoede, stress en klimaat en over wat die problemen met elkaar verbindt. Pas dan heb je mijns inziens de mogelijkheid om een basisinkomen zo te bespreken dat het gesprek niet onmiddellijk gaat over ‘te duur’, ‘wie gaat dat betalen’ en ‘je mag toch wel een tegenprestatie verwachten’.

Rob van Roon, januari 2020

Zie ook de inmiddels op de website van Brainwash verschenen vertaling: 
Stress en chronische onzekerheid: het gevaar van economische ongelijkheid

 …….

 

Facebooktwitterlinkedinmail