Met een BURGERINK0MEN meer Vrijheid, Gelijkheid en Burgerschap in Nederland 202?

Michiel van Hasselt stelt in zijn nieuwste boek het arbeidsfundamentalisme aan de kaak. Het geloof in het heilzaam zijn van betaald werk is doorgeschoten en het leidt tot falend beleid.
De oplossing van de problemen op de arbeidsmarkt ligt volgens hem in het invoeren van een soort strikt individueel Burgerinkomen.

Facebooktwitterlinkedinmail

Michiel van Hasselt, oud-voorzitter van de VBi schreef een boek waarin hij zich afzet tegen het heersende arbeidsfundamentalisme. Onder de naam Burgerinkomen pleit hij voor een basisinkomen van € 900 per maand met aanvullingen onder voorwaarden voor alleenstaanden.

Arbeidsfundamentalisme

Het centrale thema in het boek is het aan de kaak stellen van het arbeidsfundamentalisme. Het geloof in het heilzaam zijn van betaald werk is doorgeschoten en het leidt tot falend beleid.
Vooral op grond van een rapport van AIAS (P. T. de Beer & W.S. Conen (2018). Een halve eeuw arbeidsmarkt: De ontwikkeling van de Nederlandse arbeidsmarkt sinds 1969 onder invloed van technologie, economie en beleid) constateert de auteur dat de arbeidsmarkt kwantitatief niet is gegroeid gedurende een halve eeuw, ondanks de toenemende aanwezigheid van vrouwen en ondanks de topprioriteit die vrijwel alle kabinetten gaven aan BANEN, WERK en nog eens WERK.
Wel is er sprake van kwalitatieve verslechtering: minder zekerheid door flexwerk, meer burn-out en meer mensen die hun eigen werk als bullshit-baan beschrijven.
Er is geen groei meer in de vraag naar arbeidsinzet, terwijl er wel sprake is van een zeer ruim potentieel arbeidsaanbod als we niet alleen de geregistreerde werkloosheid in beschouwing nemen.
Het geloof van economen in en rond het CPB dat het arbeidsaanbod uiteindelijk de werkgelegenheid bepaalt is een fabeltje – er is in ons land gewoon niet voldoende vraag om arbeidsinzet om de nagestreefde volledige werkgelegenheid te bereiken.
Alle maatregelen die getroffen zijn hebben geen kwantitatief resultaat gehad, wel heeft op allerlei manieren verdringing plaats gevonden. Verhoging van de AOW-leeftijd verdringt jongeren, meer werkende vrouwen verdringen mannen, basisbanen verdringen normale banen etc.
Dit beeld ligt al ongeveer een jaar op tafel, het zal duidelijk zijn dat de Corona-crisis geen gunstiger perspectieven veroorzaakt.

Michiel van Hasselt neemt omstandig de ruimte om dat in zijn boek uiteen te zetten. Dat is wel nodig, want het druist in tegen alles  wat onze denktanks (WRR, CPB etc.) en de toppen van de meeste politieke partijen vinden.
Of de heersende elite het wil horen is de vraag – net als alle andere fundamentalisten hebben  arbeidsfundamentalisten een rotsvast geloof.

Burgerinkomen

De oplossing van de problemen op de arbeidsmarkt ligt volgens de auteur in het invoeren van een soort basisinkomen 3.0, door hem het Burgerinkomen genoemd. Dat is strikt individueel en bedraagt € 900 per maand (waarvan bij voorkeur € 500 via de EU). Alleenstaanden kunnen onder voorwaarden (bijv. ouder dan 40 jaar) een aanvulling krijgen via de WMO van maximaal € 400 per maand.
Uitkeringen, toeslagen en belastingkortingen verdwijnen als regel.
Voor de details verwijs ik naar het boek, waarbij ik overigens opmerk dat de auteur dat niet helemaal uitgewerkt heeft.
Vanuit de criteria die de Vereniging basisinkomen hanteert is een groot pluspunt (boven ideeën als Basisinkomen 2.0 en de Standaardtoelagen van Wouter Keller) het strikt individuele karakter, maar alleenstaanden die geen betaald werk kunnen vinden zitten mogelijk flink in de knel.
De auteur onderkent dat, maar meent dat dit noodzakelijk is om het Burgerinkomen politiek haalbaar te maken.
Als recensent onderschrijf ik persoonlijk de keuze dat het beter is te werken met strikt individuele regelingen dan met huishoudafhankelijke systemen zoals bij Basisinkomen 2.0 en de Standaardtoelagen.

Michiel van Hasselt somt veel voordelen op van basisinkomen in het algemeen, soms toegespitst op zijn Burgerinkomen. De meeste punten zijn voor voorstanders van basisinkomen geen verassing.
Wel verraste mij een uitspraak van hem in het eerste inhoudelijke hoofdstuk van het boek over Democratie. Hij stelt o.a. voor dat we jaarlijks naar de stembus gaan, dat 1e en 2e Kamer samengevoegd worden en dat de provincie als bestuurslaag wordt opgeheven. Maar de essentie zit voor mij in de opvatting dat volwaardige democratie slechts gedragen kan worden door burgers die financieel onafhankelijk zijn. Dat kan verwezenlijkt worden met het Burgerinkomen.

Weerlegde bezwaren

Basisinkomen is funest voor de arbeidsmarkt en het is onbetaalbaar. Dat zijn wel zo’n beetje de belangrijkste bezwaren die je vaak hoort.
Dat het eerste onzin is volgt uit alles wat de auteur rondt het arbeidsfundamentalisme te berde brengt.
Ook de betaalbaarheid is geen echt probleem.  Basisinkomen 2.0 en de Standaardtoelagen kunnen ongeveer budgettair neutraal ingevoerd worden of tegen kosten lager dan € 5 à 10 miljard.  Michiel van Hasselt laat zien dat dat ook kan voor zijn Burgerinkomen, zonder drastische verhoging van de inkomstenbelastingen.
Sinds Corona schrikken we overigens niet meer van zulke getallen!

Waar wachten we nog op?

Reyer Brons, augustus 2020

Op 29-8 vond een digitale discussie plaats met de auteuur over zijn boek.
Luister via deze link hier naar  geluidsopnames daarvan waaronder de politieke kansen voor basisinkomen bij de komende verkiezingen volgens Alexander de Roo.

Met een BURGERINK0MEN meer Vrijheid, Gelijkheid en Burgerschap in Nederland 202? Boek omslag Met een BURGERINK0MEN meer Vrijheid, Gelijkheid en Burgerschap in Nederland 202?
Michiel van Hasselt
non-fictie
Basisdemcraat 2020
augustus 2020
Paperback
218
https://basisinkomen.nl/een-politiek-vernieuwend-boek-van-michiel-van-hasselt-over-burgerinkomen/
ISBN 978-94-028-2133-8
€ 20,15, 0f € 25 inclusief verzendkosten
Reyer Brons

Dit nieuwe boek is van belang voor een goed verkiezingsprogramma voor 2021. Politieke partijen maken nu – aug/sept 2020 – hun verkiezingsprogramma’s. De inzet om straks in coalitieverband tot een regeerprogramma te komen. Met een goed verkiezingsprogramma kunnen de kiezers je later ook afrekenen. De Nederlandse democratie is nog niet volwassen. Met een burgerpanel, vaker verkiezingen en een “BurgerInkomen” ontstaat er meer zeggenschap. Zo is beter beleid mogelijk, vooral bij ‘Werk’ en ‘Inkomen’.

Het oude beleid van de huidige elite is herkenbaar aan onder meer Het Betere Werk van de WRR en Kansrijke Keuzes in Kaart van het CPB. Hierin voorspelt het CPB de toekomstige werkgelegenheid verkeerd. Micsim, het model dat het toekomstige aantal gewerkte uren voorspelt, ziet geen banenverdringing. Het doet alsof de arbeidsmarkt aanbod-gedreven is. Maar de arbeidsmarkt is vraag-gedreven, het woord ‘werkgever’ zegt het al.

Zo kijkt de politieke elite weg van “het ijzeren arbeidsvolumetekort”. Dit gebeurt al 50 jaar en maakt het arbeidsmarktbeleid kansloos. Het aantal gewerkte uren in Nederland nam tussen 1970 en 2020 niet toe. Door Corona wordt het arbeidsvolume alleen maar kleiner. Het politieke streefniveau “volledige werkgelegenheid” kan nooit gehaald worden.

Bestaanszekerheid blijft intussen afhangen van het hebben van een goede baan. Terwijl een toenemend aantal Nederlanders geen goede baan kán hebben. Bestaanszekerheid moet dus los van banen georganiseerd worden door het collectief der burgers, de staat der Nederlanden: een BurgerInkomen van € 900   per maand voor elke volwassen Nederlander, met of zonder baan. Als de overheid deze burgerinkomens deels bekostigt uit meer progressieve inkomensbelasting “naar draagkracht” worden de schrijnende verschillen in besteedbaar inkomen kleiner.

Kortom, als de politiek ons voorziet van genoeg zeggenschap en inkomen, krijgen we weer grip op ons leven. Een politiek waar de kiezers en hun collectief elkaar vaker treffen. Dus elkaar beter vertrouwen.

Dan kunnen ze ook ‘arbeid’ en ‘inkomen’ beter regelen: Met een BurgerInkomen! Een volwassen democratie levert zo het betere werk. De politiek doet mee in het Algemeen Belang. Bestaanszekerheid voor elke burger, rehabilitatie van baanloze burgers, en goede kwaliteit van betaald werk in balans met onbetaald werk, milieu en al het andere in het leven.

Het boek (218 pag.) “Met een BurgerInkomen meer Vrijheid, Gelijkheid en Burgerschap in Nederland 202?” is te bestellen bij de auteur via cives@ziggo.nl. Het kost inclusief verzendkosten € 25.

Het boek is ook te koop bij Bruna, Nachtegaalstraat Utrecht voor € 20,25 exclusief verzendkosten.

 

Facebooktwitterlinkedinrssyoutube