Moeten Nederlanders meeloten voor een jaar basisinkomen?

Als een Nederlander de loterij van UBI4All wint, gaat de hoofdprijs naar de fiscus. Moeten we als Nederlander wel meedoen, of is dit juist een mooie gelegenheid om ons rare stelsel weer eens aan de kaak te stellen?

Facebooktwitterlinkedinrssyoutubeinstagram

Het burgerinitiatief ECI-UBI heeft inmiddels een looptijd tot 25 juni 2022, zie dit bericht daarover.

Om deze petitie te promoten, is er ook een actie gestart om een paar keer een  bescheiden basisinkomen (€ 800 per maand gedurende en jaar) te verloten. Zie dit bericht over de eerste verloting die op 16 juni plaats heeft.
In dat bericht wordt het volgende gesteld:
Wat zou jij veranderen in je leven met een onvoorwaardelijk basisinkomen (OBi)?
Win een jaar lang het OBi en ervaar hoe dat is.

Naar aanleiding van die ‘stelling’ meldde ik me aan om mee te doen, met vooral de vraag: ‘wat zou je veranderen’ in mijn hoofd.

Structurele Invoering van het basisinkomen zoals ik denk dat dat zou moeten, betekent voor mij als pensionado met een redelijk pensioen niet zo heel veel. Mijn AOW zal iets hoger worden en ineens basisinkomen heten. Toeslagen krijg ik nu niet, wel heffingskortingen. Die zullen gecompenseerd moeten worden doordat het basisinkomen iets hoger is dan de AOW. Belangrijk effect is dat veel duidelijker is wat er aan belasting betaald moet worden, nu is de hoogte van de heffingskorting immers elke keer weer spannend.

Dan de vraag wat er in mijn leven zou veranderen als ik zelf de loterij zou winnen en dus ineens een jaar lang elke maand € 800 krijg.
Als ik naar ons belastingstelsel kijk is het meteen duidelijk dat ik iets meer dan de helft van ‘de prijs’ af zal moeten dragen aan extra inkomstenbelasting (37 % in schijf 2 en het vervallen heffingskortingen in twee kalenderjaren). Dus in elk geval de € 800 voor de laatste zes maanden zal gereserveerd moeten worden voor de fiscus.

De eerste twee maanden € 800 zal ik, om het leven iets te vergemakkelijken, ‘besteden’ door enkele kleine schulden (vooral roodstaan) af te lossen.
Omdat ik niet echt tot de minst bedeelden behoor, wil ik ook wel wat weg geven. Ik denk dat ik het derde maand bedrag beschikbaar stel voor de volgende UBi4ALL loterij. Komt dan mogelijk terecht in een land met een vriendelijker fiscaal stelsel. Het schijnt zo te zijn dat de afdracht aan de fiscus bij dit soort extraatjes bijna nergens zo hoog is als in Nederland.

De vierde maand € 800 maak ik dan over aan OBI in ontwikkelingsgebieden, bijvoorbeeld aan 100WEEKS waardoor vrouwen in Rwanda twee jaar lang uit de armoede komen met een bescheiden basisinkomen.

Dan blijven de bedragen voor de vijfde en de zesde maand over.
Die € 1.600 kan ik dan gebruiken als deel van de kosten voor een reis naar Japan samen met mijn echtgenote, waar onze zoon met vrouw en dochter woont. Al een tijdje niet gezien (ook door Corona).

Waarschijnlijk zou ik in Nederland een relatief gelukkige winnaar zijn doordat ik maar iets meer dan de helft aan de fiscus hoef af te dragen. Iemand die echter ook toeslagen krijgt houdt waarschijnlijk maar 20 % over na de verlaging van de toeslagen en de heffingskortingen. Maar… iemand die in de bijstand zit, houdt zelfs niets over en loopt ook nog de kans er later op achteruit te gaan.

Moeten we dan wel aanmoedigen dat Nederlanders meedoen aan deze loterij?
Of  is het juist goed om weer eens aan de kaak te stellen hoe we gevangen zitten in de huidige regelingen?

Dit doet me denken aan het initiatief in Amsterdam van Denise Harleman. Zij heeft het initiatief Collectief Kapitaal gestart en honderd mensen bereid gevonden om de financiering van vijf basisinkomens van € 1.000  voor acht maanden te regelen.
Zie hierover berichten in de pers:

Ook de worsteling van Denise en haar groep geeft aan hoe belangrijk het is om meer te ijveren voor een stelselvereenvoudiging in de vorm van een basisinkomen voor alle volwassenen en een drastische vereenvoudiging van het fiscale stelsel.

Teken daarom de petitie van ECI-UBI om in de hele EU basisinkomen te bevorderen.

 

Reyer Brons, juni 2021