Politiek op weg naar Basisinkomen – GroenLinks neemt aftrap.

Facebooktwitterlinkedinmail

We zijn als Vereniging Basisinkomen in overleg met diverse politieke partijen om concrete stappen richting basisinkomen op te nemen in de verschillende verkiezingsprogramma’s voor de nationale verkiezingen van maart 2021.

De meerderheid van de bevolking is VOOR basisinkomen

Al twee keer werd basisinkomen besproken op regeringsniveau. In de jaren negentig bepleitten Zalm ( VVD, minister van Financiën)  en Weijers ( D66, minister van economie) basisinkomen in het eerste paarse kabinet Kok. De PvdA bij monde van Minister Melkert (Sociale Zaken) was fel tegen. Premier Kok sloot die discussie af met nu niet, maar  misschien over 30 jaar. Toen was slechts 19 % van de bevolking voor. Nu is de meerderheid van de bevolking voor. Alleen de kiezers van de SGP zijn nog met absolute meerderheid tegen.

GroenLinks Stemt voor op Digitaal Congres 

Bij de vorige Tweede Kamer verkiezingen bepleitte GroenLinksers een grootschalig proef met basisinkomen. Op 13 juni jongstleden nam het  digitale  GroenLinks congres vrijwel  unaniem de motie aan dat de Tweede Kamerfractie samen met het SCP de zachte kanten van basisinkomen 2.0 in beeld moet brengen – denk aan gezondheid, minder stress, waarderingen keuzevrijheid- en met het CPB de harde kanten –is het betaalbaar en inpasbaar-.

Op hetzelfde congres werd ook de motie betere waardering van onbetaald werk aangenomen met 96%. Nog een positieve ontwikkeling is dat in aanloop naar  het congres  de Denktank  Basisinkomen van GroenLinks door het partijbestuur erkend als officiële landelijke werkgroep, en de denktank heeft daarmee de plek gekregen die de denktank verdiend!

Zachte kanten basisinkomen onderzoek samen met SCP

De motie voor het onderzoek bij SCP en CPB kan ertoe leiden dat beter in te schatten  wordt wat de invoering van basisinkomen voor het totaalplaatje van het programma betekent. En we vragen daarbij zowel naar de harde als de zachte kanten.

Want  de zachte kanten van het basisinkomen leiden -volgens alle experimenten gedaan tot nu toe – tot een verbetering van de fysieke en geestelijke gezondheid, meer zelfvertrouwen en zeggenschap over het eigen leven, meer ondernemerschap en zelfs meer vertrouwen in de politiek; tegelijkertijd verminderen ze stress en criminaliteit. Het Sociaal Cultureel Planbureau gaat  deze gegevens voor Nederland nu met een GroenLinkse opdracht onderzoeken.

Harde kanten basisinkomen onderzoek samen met CPB

De harde kanten van het basisinkomen zijn de effecten op overheidsfinanciën en werkgelegenheid. De komende maanden laat GroenLinks het Centraal Planbureau de effecten onderzoeken van een variant van basisinkomen 2.0. Basisinkomen 2.0 houdt in dat elke volwassene 600 € basisinkomen ontvangt, elk huishouden ook €600 en elk kind €300, terwijl de huurtoeslag blijft. Wat zijn de gevolgen voor de koopkracht voor 200.000 huishoudtypen? Wie gaat erop vooruit en wie levert wat in? Wat zijn de effecten op betaald werk?

Onbetaalde arbeid waarderen

De motie onbetaald werk zorgt ervoor dat de GroenLinks Tweede Kamerfractie een concreet voorstel gaat doen in de Tweede Kamer om mantelzorg en vrijwilligerswerk een meer gelijkwaardige status te geven en beter te waarderen.

Mensen  die onbetaalde zorgtaken uitvoeren zijn van  groot belang voor onze samenleving en voor onze economie. De waardering die zij voor hun werk krijgen is niet in balans met de waardering die betaald werk krijgt. Terwijl de werkzaamheden hetzelfde kunnen zijn. Belangrijke waarden zijn hierbij keuzevrijheid en gelijkwaardigheid.

Een plan voor waardering onbetaalde arbeid zou het invoeren van zorgcredits kunnen zijn, een pensioenregeling voor mantelzorgers. Maar natuurlijk ook en vooral het invoeren van een basisinkomen. Een basisinkomen geeft ouders bijvoorbeeld de keuzevrijheid om zorgtaken voor de kinderen op zich te nemen.

Verkiezingsprogramma

Al deze stappen zorgen ervoor dat het heel moeilijk wordt voor de verkiezingsprogrammacommissie om het basisinkomen te negeren. Mocht dat onverhoopt toch gebeuren dan is de steun onder de leden van GroenLinks waarschijnlijk weer groot genoeg  om het op het congres van 18 december alsnog in te stemmen. GroenLinks is sinds 13 juni ook de zelfbenoemde aanvoerder van het links-progressieve motorblok van SP, GL, PvdA en D66. Dan moet GroenLinks ook inhoudelijk leiderschap tonen.

In de vorige regeringsformatie wist GroenLinks het zinnetje “Gemeenten zijn vrij om te experimenteren met basisinkomen” opgenomen te krijgen in een concept coalitieakkoord. Maar GroenLinks besloot uiteindelijk niet mee te doen in de regering en dat zinnetje verdween weer. Basisinkomen staat – zeker in deze tijd en ook in andere landen – hoog op de agenda. Het toeslagensysteem in Nederland is een debacle gebleken. De bestaanszekerheid voor steeds meer mensen wordt met de dag minder. Drie keer is vaak scheepsrecht. We werken verder om het te laten gebeuren. Aan ons en de overgrote meerderheid van de leden van GroenLinks zal het niet liggen.

 

Dit artikel is geschreven door de GroenLinks-leden:
Brigitta Scheepsma, Carin Hereijgers, Alexander de Roo, Jan Atze Nicolai

Facebooktwitterlinkedinrssyoutube