Schots betoog over op te lossen problemen rond basisinkomen

Zelfs als we in principe alle argumenten voor het basisinkomen accepteren, zijn er altijd ernstige problemen die moeten worden opgelost met betrekking tot kosten, distributie, toereikendheid en praktische implementatie.
Dat schreef Paul Spicker naar aanleiding van de discussie in Schotland over basisinkomen.
Johan Horeman zorgde voor een vertaling

Facebooktwitterlinkedinmail

In Schotland is veel discussie over invoering van basisinkomen en experimenten daarmee.
Zie voor meer informatie o.a. Citizen’s Basic Income Network Scotland, Basic Income Scotland en Scotland may have to scale back flagship Universal Basic Income scheme.
Johan Horman was onder de indruk van het constructief kritische betoog van Paul Spicker: Some reservations about Basic Income, Edited by Cleo Goodman and Mike Danson, April 2019.

Hij heeft deze tekst naar het Nederlands vertaald en bewerkt met accenten, aanvullingen en weglatingen om beter aan te sluiten bij de situatie in Nederland.
De hele tekst Voorbehouden bij het basisinkomen is als PDF (12 blz.) downloadbaar.

Onderstaand volgen een aantal belangrijke passages voor degenen die niet de hele tekst willen bestuderen:

Zelfs als we in principe alle argumenten voor het basisinkomen accepteren, zijn er altijd ernstige problemen die moeten worden opgelost met betrekking tot kosten, distributie, toereikendheid en praktische implementatie.

  • Kosten. Basisinkomensregelingen zijn allemaal erg duur. De eerste vraag die we ons moeten stellen is niet of we ons Bi kunnen veroorloven, maar of we dat wel moeten – of het geld op een andere manier niet beter gebruikt kan worden.
  • Distributie. Alle tot nu toe ontwikkelde basisinkomensregelingen laten sommige armen slechter achter. Dat gebeurt vooral omdat ze proberen te laten betalen voor Bi door de bestaande voorzieningen te verminderen. Regelingen die dat doen, zullen sommige mensen met een hoger inkomen meer ten goede komen dan mensen met een lager inkomen.
  • Geschiktheid. De bestaande uitkeringen en de huidige belastingaftrek kunnen niet werken zoals bedoeld. Het basisinkomen kan niet aan alle voorwaarden voldoen die momenteel worden gedekt door sociale uitkeringen. Het moet dat ook niet proberen.
  • Implementatie. Bi zal niet zonder complicaties zijn. Het is tijd om deze aan te pakken.

Het basisinkomen kan niet ‘toereikend’ zijn, maar dat hoeft het niet te zijn; het moet alleen maar basic te zijn. Er kan een bescheiden inkomen worden verstrekt zonder schade aan arme mensen, zolang het de andere uitkeringen niet beïnvloedt.

Het basisinkomen van de burger is bedoeld als een universele, onvoorwaardelijke betaling aan iedereen. Bi is een regelmatige, doorlopende betaling voor elk individu, ook voor een kind.

Er zijn sterke morele en praktische argumenten voor een Universeel Basis Inkomen (UBI). UBI zou een grote stap in de richting van sociale rechtvaardigheid betekenen: een egalitaire, inclusieve methode voor het verdelen van algemene middelen. Een regelmatige betaling kan sociale cohesie en solidariteit versterken en de individuele waardigheid beschermen’‘ Het centrale concept van universeel basisinkomen is dat het universeel moet zijn, dat het basaal moet zijn en dat het een inkomen moet zijn. Geen van die termen is zonder dubbelzinnigheden’.

‘Volgens Malcolm Torry is er een verschil tussen het principe van het basisinkomen en de aard van de basisinkomensregelingen. Elk idee voor een basisinkomen moet worden vertaald in een werkbare regeling en verschillende regelingen hebben verschillende effecten op zaken als belastingen, werkgelegenheid of politieke acceptatie. Ze zouden de ongelijkheid kunnen vergroten of verkleinen, stelt hij. Ze kunnen de armoede verminderen of juist vergroten. Ze kunnen veel of relatief weinig kosten.’

‘Die manier waarop het gezegd wordt verwijst echter indirect naar een fundamenteel probleem. De reden waarom andere uitkeringen blijven bestaan, is niet dat toetsing onvermijdelijk is; het is dat een basisinkomen niet voldoende kan zijn om in al de behoeften van mensen te voorzien.’‘Als “voldoende” Bi niet haalbaar is, is dat niet alleen omdat het duur zou zijn, maar omdat “voldoende” zelf een complex, veranderend doel is. Het is waarschijnlijk waar dat de voorstanders van Bi zouden willen dat het minimaal toereikend is, minstens zo goed als de huidige uitkeringen.’

‘De argumenten voor betere uitkeringen houden niet op bij het basisinkomen. Het centrale concept bij de beoordeling van de relatieve verdiensten van verschillende inkomensregelingen is het ‘inkomenspakket’. Inkomens uit verschillende bronnen vermengen zich; pas wanneer het pakket als geheel wordt beschouwd, wordt de effectiviteit van een bepaalde uitkering helder. Een van de vloeken van het Britse socialezekerheidsbeleid was de misvatting dat het eenvoudiger zou zijn als we maar weinig uitkeringen konden combineren in één grote uitkering.’

‘Het is niet alleen het basisinkomen dat telt. Het belangrijkste is het inkomen dat de mensen uiteindelijk overhouden. Wanneer wordt aanvaard dat Bi het ontvangen een inkomen is, samen met andere uitkeringen, is er ruimte voor een grote flexibiliteit. Ik denk dat er redelijkerwijs reden is voor het voorstel van Schotse Academie om meer te betalen voor kinderen van 0 tot 4 jaar, er is een apart geval om meer te betalen voor het eerste kind, en er zijn al argumenten genoemd voor het aanvullen van een staatspensioen; afgezien van dat, is er ook een argument voor een algemene huisvestingstoelage, die kunnen worden betaald uit een heroverweging van de lokale belasting op onroerende zaken.’

‘En omdat geld inwisselbaar is, kunnen die dingen allemaal op hetzelfde moment gebeuren. Mensen ontvangen inkomen in verschillende hoeveelheden naargelang hun omstandigheden, zonder het universele karakter van het basisinkomen in gevaar te brengen.’

Naar een Engels tekst van Paul Spicker
Vertaald door Johan Horeman
Sterk ingekort  door Reyer Brons
Augustus 2020

 

Facebooktwitterlinkedinrssyoutube