Zomergroeten – Basisinkomen: debat leeft weer op

Alexander de Roo, voorzitter van Basisinkomen Nederland, maakt de balans op van de recente discussie over basisinkomen en aanverwante activiteiten.
Hij ziet veel positieve punten.

Op 23 mei plaatste het Financieel Dagblad een opmerkelijk artikel. Basisinkomen rukt stil maar gestaag op in Europa. Zelfs Polen gaat nu experimenteren met basisinkomen , nadat Catalonië en Finland dat al eerder deden. En in Duitsland loopt een wetenschappelijke proef met 1.200 mensen.  De club Mein Grundeinkommen timmert flink aan de weg.[1] Zij hebben al bijna 1.200 mensen een jaar lang van € 1.000 basisinkomen voorzien. Dat gebeurt door crowdfunding.

In Nederland organiseert Denise Harleman met haar Collectief Kapitaal een variant op dit Duitse succesverhaal.[2] Geld inzamelen om bestaansonzekere mensen maandelijks € 1.000 te geven. Op 6 juli is er weer een avond in Rotterdam. In Amsterdam en Rotterdam lopen nu acties. Andere steden volgen.

Kunstenaar Julian Hetzel Geeft 15.000 euro weg en dakloze mensen beslissen wie het krijgt. Hij deed dit in Utrecht en Groningen. De Volkskrant berichtte er over. There will be light zet aan tot nadenken over de waarde van geld en waarom we het nooit over herverdeling hebben.

In Den Bosch was er de discussie ‘Je geld of je leven? ’ . Balans vinden tussen inkomen, zingeving en werk. We willen allemaal zinvol werk. Basisinkomen maakt dat mogelijk. Jongerensecretaris Koen Bruning was zeer actief met heldere interventies voor 40 mensen. Een daarvan is te zien op deze korte video. Hierin legt Koen in 1 minuut zijn idee van vrijheidsdividend (=basisinkomen) uit.

Het TV programma EENVANDAAG maakte een bijzondere reportage over Tijdelijk basisinkomen. Marleen van de Kolk van de stichting Bouwdepot legt uit dat jongeren die tussen de wal (hun ouders) en het schip (de overheid) vallen geholpen worden met een tijdelijk basisinkomen van € 1.050 per maand gedurende een jaar om hun leven weer op de rit te krijgen. Al 60 jongeren ontvangen dit. Steeds meer gemeenten volgen dit voorbeeld.

Vanuit Rotterdam is Marjan van Parijs een matchingsplatform gestart om gevers aan ontvangers te koppelen zodat zij een maandelijks basisinkomen ontvangen. Fair Welfare Foundation ondersteunt deze geefkringen.

In de FNV is een grote discussie gaande over basisinkomen. Op een intern congres met 500 bestuurders en kaderleden vond een grote meerderhuid dit een goed idee. Het FNV Magazine schrijft: “de optie van invoering van een basisinkomen wordt serieus onderzocht. “. Er is intern afstemming nodig over het juiste model. En er wordt nagedacht over een meerjarige campagne voor basisinkomen…vergelijkbaar met de campagne voor € 14 minimumloon.

In België is een forse discussie over basisinkomen gaande. Het begon met de Franstalige groenen bij de verkiezingen in 2019.  Zij verlangden een basisinkomen voor alle jongeren ter hoogte van 400 tot  600 €. De voormannen Paul Magnette en Georges-Louis Bouchez van Franstalige regeringspartijen Parti Socialiste en Mouvement Réformateur spreken zich recent allebei uit voor een vorm van het basisinkomen. Over de uitvoering en effecten zijn de politici het echter nog allerminst eens: zo wil Magnette van de linkse PS een basisinkomen voor jongeren bovenop de huidige uitkeringen, en stelt Bouchez van de liberale MR een basisinkomen van 1000 euro voor iedere burger voor. De Waalse Christendemocraten gaan voor  600 euro. Aan de Vlaamse kant blijft het stil. Te stil. 60% van de inwoners van België is voor basisnkomen. In ons land ongeveer de helft.

In Nederland scharen PvdD, VOLT en GroenLinks zich nu achter invoering van het basisinkomen. De partijleider van de PvdA Attje Kuiken zei – in het kader van de stevige vrijage tussen GroenLinks en PvdA – dat basisinkomen geen struikelpunt vormt. Kijk dit filmpje.

Bij D66 was er op het voorjaarscongres een korte felle discussie over basisinkomen. De meerderheid volgde de partijleiding dat het D66 voorstel van alle toeslagen weg en een inkomensondersteuning van 300 of 440 euro (stel) voorlopig genoeg is. Op het D66 najaarscongres wordt deze discussie vervolgd.

Goede zomer toegewenst allemaal

Alexander de Roo, juli 2022

[1] Zie ook Duitsland, Mein Grundeinkommen verloot basisinkomens

[2] Van 2015-2017 organiseerde de Groningse Stichting MIES (Maatschappij voor Innovatie van Economie en Samenleving) met OnsBasisinkomen een Nederlandse versie van dit Duitse initiatief. Het werd geen succes, er zijn uiteindelijk maar twee deelnemers geweest.
Collectief Kapitaal is met een heel andere insteek gestart en dat loopt wel goed.